Oude boererven en ijzerproductie
Boeren bij de kolk
Van 25 januari tot en met 12 maart 2010 is aan de Steegseweg te Beek door Synthegra een archeologische opgraving uitgevoerd.
Veelvuldig geteisterd door sneeuwval en flinke vorst is de grote hoeveelheid aan archeologische resten in de Beekse bodem vastgelegd. Ondanks dat delen van de ondergrond binnen het terrein te lijden hebben gehad van de voormalige bebouwing, zijn een groot aantal archeologisch interessante zaken aan het licht gekomen. Met name het oostelijke deel van de onderzoekslocatie is hieraan ten prooi gevallen. Deze resten bestaan vooral uit paalkuilen, greppels, waterputten, enkele drenkkuilen en recente verstoringen. Het vondstmateriaal bestaat vooral uit ijzerslak en aardewerk. Uit de vele paalkuilen kunnen op dit moment al enkele structuren herleid worden.
Het westdeel van het onderzoeksgebied is gelukkigerwijs gespaard gebleven van grote verstoringen. Hier kunnen dan ook op dit moment al uit de diverse paalkuilen voorlopig minimaal twee boerderijen uit de prehistorie herkend worden. Aan de hand van aangetroffen aardewerk scherven in deze sporen, kunnen deze boerderijen voorlopig gedateerd worden in de late bronstijd en/of vroege ijzertijd.
In het overige deel van het plangebied (het oostdeel) zijn naast de vele archeologische resten veel verstoringen aanwezig door de bouw van schuren e.d. in het verleden. Ondanks dit feit kunnen op dit moment binnen de resterende paalkuilen minimaal vier min of meer bootvormige woonstalboerderijen worden gedestileeerd. Deze boerderijen kunnen aan de hand van het aangetroffen aardewerk scherven en op vormtypologische gronden voorlopig gedateerd worden in de 10e tot 12e eeuw.
Ook zijn in het oostdeel zeven waterputten aangetroffen. Hiervan bestaan er vijf uit zogenaamde boomstamputten. Deze zijn opgebouwd uit uitgeholde boomstammen. Hiervan is alleen het onderste deel, in het grondwater, aangetroffen. De overige twee waterputten bestaan uit een tonput bestaande uit houten duigen en een waterput opgetrokken uit baksteen. De baksteenput was opgebouwd uit gestapelde rechte stenen waarvan alleen nog de onderste vijf lagen aangetroffen zijn.
De houten boomstamputten putten hebben ongetwijfeld behoord bij de hierboven beschreven boerderijen.
Ook zijn twee mogelijke drenkkuilen aangetroffen in het midden van het onderzoeksgebied. De oudste van de twee kan voorlopig gedateerd worden tussen 1550 en 1650 n.Chr. Het betreft een forse kuil waarvan de noordzijde een flauwe helling bezat. Mogelijk is dit de zijde geweest waarin het vee (schapen e.d.) kon afdalen naar het water. Uit deze drenkkuil is tevens een vrijwel compleet bewaard gebleven kwartsitische zandstenen vijzel geborgen van.
De andere drenkkuil is een stuk kleiner en deed in het vlak denken aan een waterput. Na couperen is gebleken dat het hier ook te gaan om een drenkkuil. Hierin is een fragment van een pijpje aangetroffen te dateren tussen 1780 en 1820 n.Chr.
Op het terrein zijn ook veel greppels aangetroffen. De meeste greppels hebben een oost-west lopende oriëntatie. Het kan bij deze greppels gaan om een perceelsafscheiding of bedoeld als afwateringsgreppels.
Het terrein herbergt waarschijnlijk ook een schaapsdrift. Deze heeft mogelijk gelopen vanaf de huidige straat met de naam Schaapsdrift aan de oostzijde van de Steegseweg over het terreinnaar het westen in de richting van de heide. Enkele greppels lopen van oost naar west geheel over het terrein, langs de beide drenkuilen. Mogelijk gaat het hierbij om greppels gelegen aan beide zijden van de drift. Het terrein draagt nog steeds de naam 'Kolkstede'. Drenkkuilen zijn in het verleden ook wel kolk genoemd.
Op het terrein zijn veel ijzerslakken aangetroffen. Deze slakken zijn een afvalproduct van de ijzerproductie ter plaatse. De ijzerovens hebben op het terrein geen archeologisch traceerbare resten achtergelaten omdat deze waarschijnlijk op het toenmalige maaiveld hebben gestaan.
De ijzerproductie kan waarschijnlijk worden toegeschreven aan de bewoningsfase in de middeleeuwen en nieuwe tijd.
Resten van ijzerovens zijn in het verleden wel nabij de kerk aangetroffen. In de regio is in het verleden veel ijzer geproduceerd. Vooral langs de Oude IJssel.
De uitwerking van dit onderzoek is momenteel in volle gang en zal ongetwijfeld nieuwe inzichten opleveren.
Van 25 januari tot en met 12 maart 2010 is aan de Steegseweg te Beek door Synthegra een archeologische opgraving uitgevoerd.
Veelvuldig geteisterd door sneeuwval en flinke vorst is de grote hoeveelheid aan archeologische resten in de Beekse bodem vastgelegd. Ondanks dat delen van de ondergrond binnen het terrein te lijden hebben gehad van de voormalige bebouwing, zijn een groot aantal archeologisch interessante zaken aan het licht gekomen. Met name het oostelijke deel van de onderzoekslocatie is hieraan ten prooi gevallen. Deze resten bestaan vooral uit paalkuilen, greppels, waterputten, enkele drenkkuilen en recente verstoringen. Het vondstmateriaal bestaat vooral uit ijzerslak en aardewerk. Uit de vele paalkuilen kunnen op dit moment al enkele structuren herleid worden.
Het westdeel van het onderzoeksgebied is gelukkigerwijs gespaard gebleven van grote verstoringen. Hier kunnen dan ook op dit moment al uit de diverse paalkuilen voorlopig minimaal twee boerderijen uit de prehistorie herkend worden. Aan de hand van aangetroffen aardewerk scherven in deze sporen, kunnen deze boerderijen voorlopig gedateerd worden in de late bronstijd en/of vroege ijzertijd.
In het overige deel van het plangebied (het oostdeel) zijn naast de vele archeologische resten veel verstoringen aanwezig door de bouw van schuren e.d. in het verleden. Ondanks dit feit kunnen op dit moment binnen de resterende paalkuilen minimaal vier min of meer bootvormige woonstalboerderijen worden gedestileeerd. Deze boerderijen kunnen aan de hand van het aangetroffen aardewerk scherven en op vormtypologische gronden voorlopig gedateerd worden in de 10e tot 12e eeuw.
Ook zijn in het oostdeel zeven waterputten aangetroffen. Hiervan bestaan er vijf uit zogenaamde boomstamputten. Deze zijn opgebouwd uit uitgeholde boomstammen. Hiervan is alleen het onderste deel, in het grondwater, aangetroffen. De overige twee waterputten bestaan uit een tonput bestaande uit houten duigen en een waterput opgetrokken uit baksteen. De baksteenput was opgebouwd uit gestapelde rechte stenen waarvan alleen nog de onderste vijf lagen aangetroffen zijn.
De houten boomstamputten putten hebben ongetwijfeld behoord bij de hierboven beschreven boerderijen.
Ook zijn twee mogelijke drenkkuilen aangetroffen in het midden van het onderzoeksgebied. De oudste van de twee kan voorlopig gedateerd worden tussen 1550 en 1650 n.Chr. Het betreft een forse kuil waarvan de noordzijde een flauwe helling bezat. Mogelijk is dit de zijde geweest waarin het vee (schapen e.d.) kon afdalen naar het water. Uit deze drenkkuil is tevens een vrijwel compleet bewaard gebleven kwartsitische zandstenen vijzel geborgen van.
De andere drenkkuil is een stuk kleiner en deed in het vlak denken aan een waterput. Na couperen is gebleken dat het hier ook te gaan om een drenkkuil. Hierin is een fragment van een pijpje aangetroffen te dateren tussen 1780 en 1820 n.Chr.
Op het terrein zijn ook veel greppels aangetroffen. De meeste greppels hebben een oost-west lopende oriëntatie. Het kan bij deze greppels gaan om een perceelsafscheiding of bedoeld als afwateringsgreppels.
Het terrein herbergt waarschijnlijk ook een schaapsdrift. Deze heeft mogelijk gelopen vanaf de huidige straat met de naam Schaapsdrift aan de oostzijde van de Steegseweg over het terreinnaar het westen in de richting van de heide. Enkele greppels lopen van oost naar west geheel over het terrein, langs de beide drenkuilen. Mogelijk gaat het hierbij om greppels gelegen aan beide zijden van de drift. Het terrein draagt nog steeds de naam 'Kolkstede'. Drenkkuilen zijn in het verleden ook wel kolk genoemd.
Op het terrein zijn veel ijzerslakken aangetroffen. Deze slakken zijn een afvalproduct van de ijzerproductie ter plaatse. De ijzerovens hebben op het terrein geen archeologisch traceerbare resten achtergelaten omdat deze waarschijnlijk op het toenmalige maaiveld hebben gestaan.
De ijzerproductie kan waarschijnlijk worden toegeschreven aan de bewoningsfase in de middeleeuwen en nieuwe tijd.
Resten van ijzerovens zijn in het verleden wel nabij de kerk aangetroffen. In de regio is in het verleden veel ijzer geproduceerd. Vooral langs de Oude IJssel.
De uitwerking van dit onderzoek is momenteel in volle gang en zal ongetwijfeld nieuwe inzichten opleveren.
Aanleg van werkput 5 in de regen en sneeuw.
Vrijleggen van een boomstam waterput.
» Berichtenarchief
Vrijleggen van een boomstam waterput.
Terug
Top